چگونه درمان می شود؟؛ علت بروز اختلال اوتیسم چیست و

مطالعات بسياري توسط روان شناسان باليني در مورد علت هاي اختلال طيف اوتيسم انجام شده است. اين مطالعات نشان دادند که نحوه تربيت تأثيري در بروز اين اختلال ندارد. اما هنوز علت اين اختلال به خوبي معلوم نشده است. هرچند شواهد نشان مي دهد يک عنصر ژنتيک وجود دارد. عوامل محيطي نيز مي توانند به بروز آن کمک کنند، مثل خطرات دوران جنيني. ترکيبات مختلف عوامل ژنتيک با عوامل محيطي باعث مي شوند که اختلال اوتيسم از لحاظ نشانه ها و شدت بسيار متفاوت باشند. علل اختلال اوتيسم شامل موارد زير مي باشد:

عوامل ژنتيک

شواهد نشان مي دهد که نقص هاي اجتماعي و زباني و مشکلات رواني در اختلالات اوتيسمي معمولا پيشينه خانوادگي دارند. اختلال اوتيسم در اکثر مواقع همزمان با چند اختلال ژنتيک ديگر روي مي دهد مثل سندروم Xشکننده . هم چنين بين اختلال اوتيسم و ساير مشکلات رواني، ارتباط خانوادگي وجود دارد. اختلالات عاطفي در والدين کودکان اوتيسم ، تقريبا سه برابر والدين کودکان مبتلا به صرع است. هرچند منابع مختلف وجود يک عنصر ژنتيک بارز در اختلالات طيف اوتيسم را تأکيد کرده اند، تاکنون مشخص نشده است که ژن هاي مسئول انتقال اين اختلالات کدام ها هستند. به همين دليل، احتمالا مسئوليت انتقال اين نشانه ها بر عهده فقط يک ژن نيست و حدود 15 ژن مختلف در اين کار سهم دارند. بنابراين مي توان گفت اوتيسم بيماري پيچيده اي است که در آن ژن هاي مختلف سهم دارند.

اختلالات کروموزومي

اختلال اوتيسم با تعدادي از اختلالات کروموزومي، از جمله سندروم X شکننده ارتباط دارند. اين اختلال با انواع نابهنجاري هاي کروموزومي از جمله با تکثير کروموزومي، حذف کروموزومي و واژگوني کروموزوم ها مرتبط هستند. با اين حال، اختلالات کروموزومي فقط مسئول 10 درصد موارد اختلال اوتيسم هستند.

عوامل جنيني

تعدادي مشکل به هنگام تولد و چند عامل در دوران حاملگي به عنوان عوامل خطر براي ابتلا به اختلالات اوتيسم شناسايي شده اند، از جمله ابتلاي مادر حامله به سرخچه، وارد شدن داروهايي مثل تاليدوميد و والپروآت به جنين، خونريزي مادر بعد از سه ماه اول حاملگي و ضعف سيستم ايمني بدن مادر.

ناهنجاري مغزي

از مطالعات کالبدشکافي و fMRI شواهد بسيار زيادي بدست آمده که نشان مي دهد بين اوتيسم و ناهنجاري هاي مغزي ارتباط وجود دارد. کالبدشکافي  افرادي که در زمان حيات به اختلال اوتيسم مبتلا بوده اند نشان مي دهد که در بعضي مناطق مغز اين افراد، مثلا در مخچه و دستگاه ليمبيک، ناهنجاري هايي وجود دارد. ناهنجاري در مخچه با نقص در مهارت هاي حرکتي ارتباط دارد، از جمله عدم تعادل مناسب، نقص در مهارت دستي و گرفتن ناصحيح اشياء که اغلب در افراد مبتلا به اوتيسم ديده مي شود. همچنين، مطالعات کالبدشکافي نشان داده است که مغز افراد اوتيسم بزرگتر از حد معمول است و اين ناهنجاري ها معمولا در دوران جنيني رشد مغز روي مي دهد. در واقع رشد بيش از حد و غير عادي مغز در دو سال اول زندگي باعث اين ناهنجاري ها مي شود.

عوامل شناختي

افراد اوتيستيک متناسب با شدت سمپتوم هاي خود، در توجه به دنياي اطراف و ادراک آن و همچنين در کارایی اجتماعي عادي، مشکل دارند. آنها در موارد شديد، منزوي و بي اعتنا مي شوند و در موارد ملايمتر، با تعاملات اجتماعي مشکل پيدا مي کنندو در ارتباط و تبادل افکار و در درک نيات و احساسات ديگران نقص هايي دارند. بعضي روان شناسان باليني اعتقاد دارند که نقص در مهارت هاي اجتماعي نتيجه نقص در کارایی شناختي است. افراد مبتلا به اوتيسم اولا در بازده اجرايي مشکل دارند و اين مسئله باعث مي شود که آنها توانايي حل مسأله نداشته باشند و نتوانند اعمال خود را از قبل برنامه ريزي کنند و توجه خود را کنترل و رفتارهاي نابجا را متوقف سازند. همه اين نقص ها در توانايي افراد براي صحيح عمل کردن در جمع هاي اجتماعي تأثير منفي مي گذارد.  ثانيا بعضي روان شناسان باليني معتقدند که افراد مبتلا به اوتيسم ذهن خواني ندارند يعني نمي توانند حالات ذهني عادي را متوجه شوند، بنابراين نمي توانند نيت ديگران را درک و پيش بيني کنند.

درمان اختلال اوتيسم

ماهيت بيماري اختلال اوتيسم براي همه برنامه هاي درماني مشکل ايجاد کرده است. يکي از ويژگي هاي افراد اوتيسم اين است که از هرگونه تغيير بيزارند، اما همه انواع مداخلات و روش هاي درماني، ماهيت تغيير دهنده دارند. همچنين کودکان مبتلا به اوتيسم به دنياي خارج بي اعتنا هستند. آنها به تلاش ديگران براي برقراري ارتباط واکنش نشان نمي دهندو حتي کارهاي ساده مثل نگاه کردن در چشم ديگران براي آنها مشکل است. مشکل ديگر در درمان اين است که کودکان اوتيسم معمولا به تعداد محدودي از اشياء و رويدادها علاقه مندند و اين باعث مي شود که يافتن تقويت کننده هاي موثر براي پاداش دادن به آنها بسيار دشوار باشد.  در آخر بايد گفت که حتي افراد مبتلا به سطح خفيفتر اختلال اوتيسم ، رفتار نسبتا عجيب و غريب و مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي ضعيف باعث مي شوند که ديگران با شک به آنها نگاه کنند و در برخورد با آنها محتاط باشند.

براي سازگار شدن افراد مبتلا به اختلال اوتيسم با زندگي روزمره و بالا رفتن کيفيت زندگي آنها تلاشهاي زيادي شده است. بسياري از اين افراد مشکلات ارتباطي بسيار شديدي دارند و بدون حمايت و مراقبت دايم از سوي ديگران نمي توانند زندگي عادي داشته باشند. مداخلات درماني معمولا به 2 شکل زير است:

I.            1. درمان هاي دارويي

II.            2. رفتاردرماني

دارو درماني

براي درمان نشانه هاي اوتيسم از چند دارو استفاده مي شود که بيشتر براي افت و کنترل رفتارهاي مشکل زا مثل انزوا، پرخاشگري و خود زني به کار مي رود. داروهاي آنتي پسيکوتيک رايجترين دارو براي درمان اوتيسم هستند. اين دارو ها از رفتارهاي تکراري و کليشه اي، انزواي اجتماعي و از پرخاشگري و رفتارهاي مشکل زا مثل بيش فعالي، اوقات تلخي هاي شديد، نوسانات خلقي و خود آزاري مي کاهند. با اين حال بعضي کودکان به دارو واکنش مثبت نشان نمي دهند.

رفتار درماني

اکثر برنامه هاي آموزش رفتار تلاش مي کنند مهارت خود ياري، اجتماعي و ارتباطي به وجود آورند. زيرا در غير اين صورت، افراد اوتيستيک هميشه محتاج به ديگران خواهند بود و به مراقبت در تمام طول عمر نياز خواهند داشت. اکثر روش هاي آموزش رفتار بر اصول شرطي سازي استوار است و درمانگران سعي مي کنند مهارت هاي رفتاري اوليه، مثل توجه (تماس چشمي)، توالت رفتن، رفتارهاي خودياري، پيشقدم شدن در تعاملات اجتماعي با همسالان و بزرگسالان، بازي کردن با همسالان را در کودکان مبتلا تقويت کنند. از اين روش ها براي افت فراواني رفتارهاي مختل کننده و نامناسب، مثل اوقات تلخي هاي بهانه گيرانه، خود زني، رفتارهاي تکراري و واکنش هاي پرخاشگرانه نيز مي توان استفاده کرد. درمانگران در رفتار درماني از روش مدلينگ يا يادگيري مشاهده اي استفاده مي کنند. در اين روش درمانگر، رفتار موردنظر را انجام مي دهد و بعد از درمانجو مي خواهد که آن را تقليد و تکرار کند. اين روش، براي آموزش زبان اشاره به کودکان اوتيستيک بسيار مفيد است. چون بسياري از اين کودکان حرف نمي زنند، زبان اشاره روش خوبي براي ارتباط برقرار کردن با آنهاست. مطالعات نشان مي دهد که مداخلات رفتاري براي تقويت بازده اجتماعي افراد اوتيستيک، در بلند مدت، مي توانند موثرترين روش باشند.